Γράφει η Αγγελακοπούλου Παρασκευή  .    Γεωπόνος Γ.Π.Α.  

Συγκέντρωσέ τα σε σωρό και παρασκεύασε το δικό σου ??αυτοσχέδιο?? κομπόστ! Ψάξε  στην αυλή, την κουζίνα, στη γειτονιά για οργανικά υλικά που από το «ρεύμα αποβλήτων» θα καταλήξουν στο σωρό? Μέσα στο σωρό του κομπόστ, δισεκατομμύρια οργανισμών τρέφονται, αναπτύσσονται, αναπαράγονται και πεθαίνουν, μετατρέποντας τα οργανικά απόβλητα του νοικοκυριού, του κήπου και της γειτονιάς σε εξαίρετο οργανικό λίπασμα και βελτιωτικό του εδάφους. . .

Τι ακριβώς είναι η κομποστοποίηση;

Η κομποστοποίηση είναι η φυσική διαδικασία αξιοποίησης της «πλεονάζουσας» βιομάζας (πρωτογενούς οργανικής ουσίας), κατά την οποία τα οργανικά απόβλητα (φρούτα, λαχανικά, φύλλα, κλαδέματα κ.α.) συγκεντρώνονται, τεμαχίζονται και αφήνονται να αποσυντεθούν με τη βοήθεια των μικροοργανισμών. Έτσι μετατρέπονται σε ένα πλούσιο οργανικό μίγμα που λειτουργεί ως εδαφοβελτιωτικό και λίπασμα. Τα οργανικά οικιακά απόβλητα αποτελούν περίπου το 40-60% του συνόλου των αποβλήτων που παράγουμε στο σπίτι μας. Από αυτά το 70% περίπου είναι κομποστοποιήσιμα. Αυτό σημαίνει ότι κάνοντας κομποστοποίηση μπορούμε να μειώσουμε το σύνολο των οικιακών αποβλήτων μας κατά 35% περίπου.

Απόβλητα, κατάλληλα για κομποστοποίηση μπορεί να είναι:

• Οργανικά υπολείμματα κουζίνας από τα νοικοκυριά: φλούδες, φύλλα, κοτσάνια, χαλασμένοι καρποί, υπολείμματα από σαλάτες, τσόφλια αυγών, κόκαλα και ψάρια κατά προτίμηση τεμαχισμένα και κοπανισμένα. Τα κατακάθια του καφέ και των αφεψημάτων, εκχυλισμάτων κλπ. από αρωματικά και θεραπευτικά βότανα, μαζί με το ζουμί που τυχόν περισσεύει. Χώμα από γλάστρες. Μαραμένα λουλούδια. Στάχτη από ξύλα.
•  Φυτική ύλη από πάρκα, κήπους, κλαδιά δέντρων και θάμνων , υπολείμματα καλλιεργειών (κλαδέματα), κομμένη χλόη (γκαζόν), αγριόχορτα πριν σχηματίσουν σπόρους, φύλλα από δέντρα.
•  Ροκανίδια και πριονίδια και φλοιός από κατεργασία ξυλείας σε πριστήρια (όχι εμποτισμένης ξυλείας εμπορίου).

 Γιατί να κάνουμε κομποστοποίηση; 

Η παρασκευή κομπόστ ωφελεί:

•  το κτήμα ή τον κήπο μας. . .Γιατί οι κομπόστες είναι κατάλληλα οργανικά λιπάσματα για τη βελτίωση της οργανικής ουσίας του εδάφους, των φυσικών χαρακτηριστικών του (υδατοικανότητα, δομή, περατότητα κ.α.), της γονιμότητας και γενικότερα της παραγωγικότητάς του. Ένα έδαφος που χειρίζεται με την προσθήκη κομπόστ απαιτεί πολύ λιγότερες επεμβάσεις, γιατί η εδαφοκάλυψη περιορίζει τα ζιζάνια, ενώ αποκτά καλύτερο πορώδες και δομή ώστε να αντιστέκεται περισσότερο στα φαινόμενα διάβρωσης!
•  την υγεία μας. . .Επειδή η χρήση του φυσικού χούμου οδηγεί στην παραγωγή προϊόντων άριστης ποιότητας!
•  το περιβάλλον. . . Επειδή συντελούμε στην εξυγίανση της φύσης μέσα από την προστασία των εδαφών (αναδημιουργία χούμου/φυσικής οργανικής ουσίας) και τις λιγότερες αρρώστιες στις καλλιέργειες. Το κομπόστ, επιστρέφει στο έδαφος τις απαραίτητες για τη γονιμότητά του οργανικές και ανόργανες ουσίες. Επιπλέον αποφεύγεται η καύση των υπολειμμάτων, και έτσι μειώνεται ο κίνδυνος των πυρκαγιών και η μείωση της οργανικής ύλης που αυτές προκαλούν.
•  την τσέπη μας. . .Επειδή δεν καταφεύγουμε στα σκευάσματα του εμπορίου. Εξοικονομούμε ενέργεια, χρήμα και εργασία (ενεργειακές εισροές), γιατί με τη σωστή εφαρμογή του κομπόστ διευκολύνονται ή περιορίζονται ορισμένες καλλιεργητικές επεμβάσεις όπως βοτανίσματα, σκαλίσματα, άρδευση. Μειώνονται οι συνολικές ποσότητες αποβλήτων που στέλνει ο Δήμος μας στο ΧΥΤΑ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των δημοτικών τελών που πληρώνουμε, αν συνδυαστεί με αλλαγή της πολιτικής χρέωσης των Δήμων για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων. Επιμηκύνεται επίσης σημαντικά ο χρόνος ζωής των ΧΥΤΑ, αφού έτσι δέχονται πολύ λιγότερα απόβλητα.

Πώς κάνουμε κομποστοποίηση στο σπίτι;

Αρχικά θα χρειαστούμε τον εξής εξοπλισμό:
α) Τον ειδικό κάδο κομποστοποίησης?Υπάρχουν συνολικά δύο είδη κάδων, ένας για  όσους διαθέτουν κήπο κι ένας δεύτερος γι' αυτούς που έχουν μπαλκόνι.

β) Λίγο χώμα κήπου και λίγους γεωσκώληκες (μόνο για την πρώτη φορά)

γ) Ένα μακρύ ξύλο για ανακάτεμα και ένα μικρό κάδο για τη συλλογή των σκουπιδιών στην κουζίνα.
Διαδικασία κομποστοποίησης:

Ρίχνουμε στον κάδο - κομποστοποιητή τα οργανικά υλικά της κουζίνας μας και προσθέτουμε φύλλα και κλαδιά με λίγο χώμα. Φροντίζουμε το μείγμα να περιέχει διάφορα υλικά, ώστε να αποτελεί την κατάλληλη τροφή για τους γεωσκώληκες - μπορεί να μας τους προμηθεύσει η Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης - που αναλαμβάνουν την αποσύνθεση των οργανικών υλικών. Τροφοδοτούμε τον κάδο μας με ποικιλία υλικών και ανακατεύουμε κατά διαστήματα ώστε να εμπλουτίζεται το μείγμα με οξυγόνο. Το πρώτο κομπόστ ωριμάζει σε 3 περίπου μήνες και μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε στον κήπο, στις γλάστρες μας ή και στα παρτέρια της γειτονιάς μας.

Ο σωρός μυρίζει;

Αν φροντίζουμε το σωρό ή τον κάδο μας δε θα πρέπει να μυρίζει. Οι ίδιοι κανόνες που ισχύουν για να μην εμφανιστούν ποντίκια ή άλλα ζώα, ισχύουν και για την αποφυγή δυσάρεστων οσμών. Το ανακάτωμα του σωρού εξασφαλίζει την απουσία δυσάρεστων οσμών.

Πως θα εντάξω το σωρό κομπόστ στον κήπο μου;

Εύκολα μπορεί ο σωρός από το κομπόστ να αποτελέσει μέρος του καλοσχεδιασμένου κήπου μας. Αφού πρώτα βρούμε το κατάλληλο σημείο για το σωρό, ώστε να έχει τον απαραίτητο ήλιο τότε μπορούμε να δημιουργήσουμε οπτικά εμπόδια ώστε να τον κρύψουμε. Ένας άλλος τρόπος είναι να δημιουργήσουμε  οφθαλμαπάτες με φυτικά αμφιθέατρα ώστε από τα κύρια σημεία χρήσης του κήπου μας να μην αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη του κομπόστ. Βέβαια σε έναν μικρό κήπο τότε η καλύτερη λύση είναι ένας  όμορφος κάδος κομποστοποίησης με μερικές δικές μας πινελιές.

Όπως και να έχει η παραγωγή κομπόστ  στο σπίτι μας είναι πολύ σημαντική τόσο για τα φυτά μας όσο και γενικότερα για το περιβάλλον μας.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 1/7/10