Πηγή : http://www.greenapple.gr
Γράφει ο Γρηγόρης Τσούνης
Όλοι μας όταν μιλάμε για φωλιές πουλιών, μας έρχεται στο νου η κλασσική φωλιά σε σχήμα κούπας με τα κλαδάκια και τα άχυρα, που βρίσκεται σε μια διχάλα δένδρου.
Στην πραγματικότητα όμως στον κόσμο των πουλιών υπάρχουν πολλά είδη φωλιών ανάλογα με τα είδη που τις χρησιμοποιούν . Πολλά είδη πουλιών για να είναι σίγουρα, από τους θηρευτές υιοθέτησαν τη στρατηγική να φωλιάζουν μέσα σε κοιλότητες. Π.χ οι δρυοκολάπτες σκάβουν τις φωλιές τους μέσα στους κορμούς των δένδρων. Η Αλκυόνη φτιάχνει τη φωλιά της στο έδαφος. Το Οχθοχελίδονο, στις όχθες των ποταμών (στην άμμο) αλλά και ο Μελισσοφάγος, (το πουλί με τα καταπληκτικά χρώματα) φωλιάζει και αυτός στο έδαφος.
Πολλά είδη πουλιών (μικρά Στρουθιόμορφα) χρησιμοποιούν τις φυσικές κοιλότητες όπως τρύπες σε γέρικα δένδρα, εγκαταλελειμένες φωλιές δρυοκολαπτών, σχισμές βράχων, κοιλότητες δένδρων. Η κοπή των δένδρων για ξυλεία, εξαφανίζει τα γέρικα δένδρα με αποτέλεσμα τα πουλιά να χάνουν πολλούς φυσικούς χώρους φωλιάσματος.
Στις πόλεις πολλές φορές τα δένδρα σπανίζουν και οι κοιλότητες βρίσκονται όλο και πιο δύσκολα. Πολλά πειράματα που έγιναν απέδειξαν πως οι τεχνητές φωλιές σε νεαρά δάση ή μέσα στο αστικό περιβάλλον έκανε να αυξηθούν αισθητά τα είδη πουλιών.
Οι τεχνητές φωλιές, για τα μικρά Στρουθιόμορφα που συχνάζουν σε δάση, λιβάδια και στη πόλη είναι φωλιές που μοιάζουν με μικρά «γραμματοκιβώτια». Είναι φτιαγμένες από κορμό δένδρου ή άλλο ξύλο και είναι κλειστές. Φέρουν μόνο μια μικρή οπή 3 περίπου (εκ) στο μπροστινό μέρος, όπου τα πουλιά την χρησιμοποιούν για την είσοδο τους μέσα σ` αυτή. Υπάρχουν επίσης και οι φωλιές «γραμματοκιβώτιο» που είναι ανοιχτές στη μπροστινή πλευρά τους.
Τα είδη που φωλιάζουν μέσα σε φωλιές «γραμματοκιβώτια» ή «κορμού» είναι: Οι Παπαδίτσες , τα Σπουργίτια, οι Κοκκινούρηδες, τα Ψαρόνια, οι Μυγοχάφτηδες κ.α.
Σε φωλιές ανοιχτές: Οι Μυγοχάφτηδες, οι Κοκκινολαίμηδες, οι Τρυποφράχτες, οι Κότσυφες κ.α.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τη συμπεριφορά των διαφόρων ειδών που θέλουμε να «τραβήξουμε» στις τεχνητές φωλιές μας. Σε περίπτωση που θα φτιάξουμε μόνοι μας τις τεχνητές φωλιές πρέπει να γνωρίζουμε ότι το πάχος του ξύλου πρέπει να είναι περίπου 2 εκ .Το ξύλο είναι καλύτερα να το περάσουμε με βερνίκι ή υλικά πολλές ημέρες πριν κατασκευάσουμε τη φωλιά. Η αλήθεια είναι ότι τα πουλιά δεν έχουν πολύ ανεπτυγμένη την όσφρηση τους παρ` όλα αυτά δεν τους αρέσουν ιδιαίτερα οι φρεσκοβαμμένες φωλιές.
Ορισμένες φορές καλό είναι να υπάρχουν μια-δυο τρυπούλες στη βάση της φωλιάς για να διευκολύνεται η έξοδος του νερού σε περίπτωση που αυτό περάσει μέσα στη φωλιά. Επίσης είναι πολύ σημαντικό να βάζουμε κάτω από την είσοδο της φωλιάς ένα μικρό ξυλάκι για να μπορούν τα πουλιά να πιάνονται και να είναι εύκολη η είσοδος στη φωλιά τους.
Η καλύτερη περίοδος για να τοποθετήσουμε μια τεχνητή φωλιά είναι το φθινόπωρο και το χειμώνα. Τα πουλιά φωλιάζουν την άνοιξη και τα είδη για τα οποία αναφερόμαστε δεν κατασκευάζουν τη φωλιά τους πριν από το Μάρτιο.
Είναι πολύ σημαντικό η φωλιά να έχει τοποθετηθεί νωρίς, για να μπορέσουν τα πουλιά που συχνάζουν εκεί να την συνηθίσουν και να την ερευνήσουν. Αμέσως μετά την αναπαραγωγική περίοδο μπορούμε να κατεβάσουμε τη φωλιά, να την καθαρίσουμε και μετά να την τοποθετήσουμε ξανά το επόμενο φθινόπωρο ή χειμώνα.
Τους τελευταίους μήνες έχουμε ξεκινήσει μια σημαντική προσπάθεια μαζί με την Α` Εφορεία Αρχαιοτήτων για τη τοποθέτηση τεχνητών φωλιών και ταϊστρών στα δασάκια και στα δέντρα γύρω από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Ο Διευθυντής της Α` Εφορείας κ. Α. Μάντης είναι πολύ ενθουσιασμένος από αυτή τη σημαντική προσπάθεια.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι και άλλες κρατικές υπηρεσίες και ιδιώτες θα υιοθετήσουν τις τεχνητές φωλιές και τις ταϊστρες για τους χώρους πρασίνου. Όλη αυτή η προσπάθεια με τις φωλιές είναι μια σημαντική προσφορά στα πουλιά αλλά και στο περιβάλλον.
φωτογραφίες: Λάμπρος Τσούνης
