ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ

Το μεγαλύτερο δώρο της φύσης στη γυναίκα είναι αυτό της μητρότητας.

Η γυναίκα είναι προικισμένη με το να κάνει δώρο την ίδια τη ζωή. Να την φέρνει στον κόσμο.

Για τις δυσκολίες που μπορεί να παρουσιαστούν σε μια γυναίκα και να την εμποδίσουν να φέρει στον κόσμο το παιδί της μερίμνησε η επιστήμη η οποία έδωσε διάφορες λύσεις για τα πολλαπλά προβλήματα που μπορούν να μην επιτρέπουν σε μια γυναίκα να ολοκληρώσει μια κύηση.

Εκεί όμως που η φύση και η επιστήμη μαζί εξαντλούν τις δυνάμεις τους για να αποκτήσει μια γυναίκα παιδί όταν δεν μπορεί, εκεί που μια γυναίκα έχει χάσει την ελπίδα της να γίνει μητέρα, τότε έρχεται ένα δώρο από μια άλλη γυναίκα.

Η γυναίκα αυτή δέχεται να «φιλοξενήσει» στο σώμα της ένα μωρό που δεν έχει το δικό της DNA αλλά που ωστόσο χρειάζεται μια μήτρα για να αναπτυχθεί. Αυτό το δώρο που γίνεται από γυναίκα σε γυναίκα ξεπερνάει κάθε φαντασία και δίνει ηθική αξία και δομή σε μια κοινωνία που δείχνει στις μέρες μας να χάνει την ανθρωπιά της.

Παρένθετη μητρότητα. Ένα πολύτιμο δώρο ζωής όταν αυτό γίνεται σαν πράξη αγάπης από μητέρα σε κόρη, από αδερφή σε αδερφή, από φίλη σε φίλη. Όταν δεν υπάρχει οικονομική απολαβή και δεν χρησιμοποιείται το γυναικείο σώμα σαν μηχανή τεκνοποίησης ή σαν μέσω βιοπορισμού.

Τι γίνεται όμως με την συναισθηματική εμπλοκή της παρένθετης μητέρας με το έμβρυο? θα ήταν ψέμα να πούμε ότι μια γυναίκα δένεται ψυχικά για εννέα μήνες με το μωρό που έχει στην κοιλιά της επειδή ξέρει πως είναι η βιολογική του μητέρα!

Τα δεσμά μεταξύ της μητέρας και του εμβρύου αναπτύσσονται από το σκίρτημα, το φτερούγισμα, την κάθε κίνηση που κάνει το έμβρυο μέσα στη κοιλιά της.

Πόσο εύκολο είναι για μια γυναίκα που "φιλοξενεί" ένα έμβρυο ακόμα κι αν δεν είναι δικό της να το αποχωριστεί μετά τη γέννα? Ίσως δεν είναι. Ίσως όμως να έρχεται η λογική και να ισορροπεί το συναίσθημα. Το ίδιο άραγε συναίσθημα δεν βιώνουν και οι μητέρες που επιλέγουν μετά τη γέννα να δώσουν τα παιδιά τους για υιοθεσία?

Σε αυτό που νομίζω ότι συμφωνούμε οι περισσότεροι είναι ότι μητέρα δεν είναι μόνο η γυναίκα που γεννάει ένα παιδί. Είναι η γυναίκα που το μεγαλώνει. Που ξενυχτάει στο προσκεφάλι του. Που μοιράζεται τις χαρές και τις πίκρες του.

Η ιδιότητα της μητέρας δεν χαρίζεται με μια γέννα. Κερδίζεται μέσα στην πορεία της ζωής.

Θα διαβάσουμε για το ιατρικό κομμάτι της παρένθετης μητρότητας το άρθρο του γυναικολόγου – μαιευτήρα Θάνου Παράσχου καθώς και για το νομικό μέρος το άρθρο της δικηγόρου Νατάσας Πετρούλια.


Γράφει ο Θάνος Παράσχος
Γυναικολόγος - Μαιευτήρας
www.ivf-embryo.gr/parentheti-mitrotita

Η παρένθετη μητρότητα είναι μια διαδικασία που βασίζεται στην ηθική αρχή του αλτρουισμού μέσω της οποίας μπορούν ν' αποκτήσουν παιδί γυναίκες με σοβαρό πρόβλημα υγείας, υποστηρίζει ο χειρουργός, γυναικολόγος - μαιευτήρας Θάνος Παράσχος. Επισημαίνει ότι στην περίπτωση της παρένθετης μητρότητας μάνα δεν είναι αυτή που γεννάει το παιδί, αλλά αυτή που δίνει το γενετικό υλικό, και υπογραμμίζει ότι ο νόμος που ισχύει στη χώρα μας για την παρένθετη μητρότητα είναι δημοκρατικός και κατοχυρώνει πλήρως όλες τις πλευρές.

Οταν λέμε παρένθετη μητρότητα τι ακριβώς εννοούμε;

«Η παρένθετη μητρότητα εφαρμόζεται σε γυναίκες που για διάφορους λόγους δεν έχουν μήτρα ή η μήτρα τους έχει κάποιο πολύ σοβαρό πρόβλημα. Έχουν όμως διατηρήσει τις ωοθήκες τους. Σε αυτές λοιπόν τις περιπτώσεις χρησιμοποιείται μια τρίτη γυναίκα, στη μήτρα της οποίας τοποθετείται το ή τα έμβρυα που έχουν προκύψει από το γονιμοποιημένο ωάριο της άλλης γυναίκας με το σπέρμα του συντρόφου της. Η γυναίκα που κυοφορεί αυτό ή αυτά τα έμβρυα ονομάζεται παρένθετη μητέρα και η διαδικασία που ακολουθείται παρένθετη μητρότητα».

Δηλαδή είναι μια μορφή εξωσωματικής γονιμοποίησης;

«Βεβαίως. Η εξωσωματική γονιμοποίηση ξεκίνησε πριν από 27 χρόνια για άλλους λόγους και για άλλους γίνεται σήμερα. Δηλαδή τότε με την εξωσωματική αντιμετωπίζονταν προβλήματα απόφραξης σαλπίγγων. Σήμερα η εξωσωματική γίνεται για παρένθετη μήτρα, για γονιδιακές-γενετικές παθήσεις, για πολύ σοβαρά προβλήματα ολιγοσπερμίας κ.ά.».

Τα ποσοστά επιτυχίας είναι ίδια με τις άλλες μορφές εξωσωματικής;

«Είναι ανάλογα με τις άλλες μορφές εξωσωματικής. Μπορούν να κυμαίνονται από 30, 60, 70%, ανάλογα με το πρόβλημα και το περιστατικό. Οσο πιο νέα είναι η γυναίκα που δίνει το ωάριο τόσο πιο υψηλά είναι τα ποσοστά επιτυχίας. Και στην παρένθετη μητρότητα, αλλά και στην εξωσωματική γενικότερα καθοριστικό ρόλο παίζει η ηλικία του ωαρίου».

Εσείς έχετε εφαρμόσει της διαδικασία της παρένθετης μητρότητας;

«Πολλές φορές. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έχουμε πέντε περιστατικά, εκ των οποίων οι δυο παρένθετες έχουν γεννήσει και η τρίτη είναι έγκυος».
Την παρένθετη μητέρα τη βρίσκει το ζευγάρι ή την προτείνει ο γιατρός;
«Το ζευγάρι. Τουλάχιστον εγώ δεν έχω αυτή τη δυνατότητα και δεν μπαίνω στη μέση για να βρεθεί αυτή η γυναίκα. Εάν τη βρουν και εάν το δικαστήριο εγκρίνει την επιλογή τους, τότε αναλαμβάνω να γίνει η διαδικασία».

Οι παρένθετες μητέρες συνήθως είναι συγγενείς του ζευγαριού;

«Μπορεί να είναι και συγγενείς, αλλά από τη δική μου εμπειρία οι περισσότερες ήταν φίλες τους».

Υπάρχει μια έντονη απορία που πλανάται στον κόσμο: Τι ωθεί μια γυναίκα να γίνει παρένθετη μητέρα εφόσον ο νόμος αποκλείει αυστηρά οποιοδήποτε οικονομικό αντάλλαγμα;

«Αλτρουιστικοί καθαρά λόγοι. Η γυναίκα που αποφασίζει να γεννήσει το παιδί μιας άλλης γυναίκας, η οποία έχει ή είχε σοβαρό πρόβλημα υγείας, συμπάσχει μαζί της και θέλει να τη βοηθήσει. Εξάλλου οι παρένθετες συνήθως έχουν τεκνοποιήσει οι ίδιες, οπότε γνωρίζουν τα προβλήματα της σύλληψης και της γέννας ενός παιδιού και προσπαθούν απλά να βοηθήσουν έναν συνάνθρωπό τους».

Η στιγμή που μια γυναίκα γεννάει και βλέπει για πρώτη φορά το μωρό της, θεωρείται ύστατη. Σε αυτή την περίπτωση τι γίνεται;

«Τις περισσότερες φορές η παρένθετη γεννάει με καισαρική. Υπάρχει ένα δέσιμο συναισθηματικό, αλλά παύει να υφίσταται γιατί γενετικά το παιδί δεν ανήκει σε αυτή τη γυναίκα που το γεννάει, δεν έχει καμία σχέση με τα γονίδιά της. Γι' αυτό λοιπόν ήρθε και ο νόμος για να συμπληρώσει αυτό το κενό που υπήρχε και να διασφαλιστεί το ζευγάρι εκατό τοις εκατό».

Συμφωνείτε με τέτοιες μορφές τεκνοποίησης;

«Οχι μόνο συμφωνώ, αλλά πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντική και θετική πράξη, μια κίνηση φιλαλληλίας για να βοηθηθούν οι άνθρωποι που έχουν πρόβλημα και δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν».

Πώς είδατε την τελευταία δικαστική απόφαση, η οποία έδινε την άδεια σε 52χρονη γυναίκα να γεννήσει το παιδί της κόρης της;

«Πολύ θετικά. Γιατί μια γυναίκα να μην μπορεί να βοηθήσει μια άλλη να τεκνοποιήσει και πολύ περισσότερο όταν αυτή είναι κόρη της; Εξάλλου δεν υπήρχε μεγάλη απόκλιση στην ηλικία. Ο νομοθέτης βάζει όριο τα 50 χρόνια και η γυναίκα ήταν 52. Ο νόμος πρέπει να έχει κάποια ευελιξία και να υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις. Ο κλάδος μας είναι δυναμικός, εξελίσσεται συνεχώς και σήμερα γίνονται πράγματα που πριν από 5 χρόνια δεν τα φανταζόμασταν. Μην ξεχνάμε ότι υπάρχει και η Εθνική Ανεξάρτητη Αρχή της Εξωσωματικής Γονιμοποίησης, η οποία μπορεί να ελέγχει και να αποφασίζει για τις διάφορες εξαιρέσεις που προκύπτουν».

Δεν είναι επικίνδυνο μια γυναίκα 52 χρόνων να γεννήσει ένα παιδί;
«Εχει κινδύνους και περισσότερο για την ίδια. Γι' αυτό καλό θα είναι το ζευγάρι που αναζητεί παρένθετη μητέρα να μπορεί να βρίσκει όσο το δυνατόν πιο νέα, γιατί είναι καλύτερα και για το έμβρυο και για την ίδια. Αλλά εάν δεν μπορεί να βρει γυναίκα νέας ηλικίας, τότε καταφεύγει στη λύση που επέλεξε το τελευταίο ζευγάρι από την Κόρινθο».

Ας δούμε τι λέει το νομικό πλαίσιο για την παρένθετη μητρότητα στη χώρα μας.

Γράφει η Νατάσα Πετρούλια
Δικηγόρος – Ποινικολόγος
Συγγραφέας
τ. Νομαρχιακή Σύμβουλος Αρκαδίας

www.petroulianatasa.wordpress.com

Παρένθετη μητρότητα, παράθυρο στην ελπίδα για την απόκτηση ενός θείου δώρου, ενός παιδιού………
Σήμερα παρά την ύπαρξη νομοθετικής ρύθμισης για την παρένθετη μητρότητα, η κοινωνία μας δεν είναι ακόμη ώριμη να αποδεχτεί και να υιοθετήσει πραγματικά το θεσμό αυτό.

Είναι μια από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου ο νόμος δημιουργεί προϋποθέσεις και δίνει δυνατότητες εφαρμογής αλλά δεν καλύπτει πραγματικά κενό της κοινωνίας, μια και δεν υπάρχει τέτοιο.

Ως παρένθετη μητρότητα ορίζεται η μεταφορά στο σώμα τρίτης γυναίκας για κυοφορία, γονιμοποιημένου ωαρίου, ξένου προς την ίδια.
Το ωάριο είναι δυνατόν να προέλθει ή από γεννητικό υλικό ενός άτεκνου ζευγαριού που επιθυμεί απόκτηση παιδιού, (είναι οι κοινωνιακοί γονείς) ή από σπέρμα του συζύγου – συντρόφου (γενετικός πατέρας) της επιθυμούσας παιδί κοινωνικής μητέρας και ωάριο άλλης γυναίκας ή της ίδιας που επιθυμεί παιδί (κοινωνικής μητέρας) και σπέρμα τρίτου δότη ή από γεννητικό υλικό τρίτων προσώπων. Σε κάθε περίπτωση το γονιμοποιημένο ωάριο δεν ανήκει στην κυοφόρο, η οποία δεν έχει καμία βιολογική σχέση με το παιδί και είναι απλά η «μεταφορέας» του εμβρύου.

Στη χώρα μας επιτρέπεται σε έγγαμα ζευγάρια, σε ζευγάρια που ζουν σε ελεύθερη συμβίωση και σε ελεύθερες γυναίκες, υπό προϋποθέσεις ή παρένθετη και υποκατάστατη μητρότητα.

Με την συμπλήρωση του ν. 3089/2002 με τον 3305/2005 ορίζεται ότι η ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή απαιτεί :

1 ιατρική αδυναμία κυοφορίας της κοινωνικής μητέρας
2 ηλικιακός περιορισμός της κοινωνικής μητέρας το 50ο έτος της ηλικία της
3 Καταλληλότητα για κυοφορία της κυοφόρου
4 Τα γονιμοποιημένα ωάρια που εμφυτεύονται στη μήτρα της κυοφόρου να μην ανήκουν στην ίδια
5 Έγγραφη συμφωνία χωρίς αντάλλαγμα μεταξύ αφενός των κοινωνικών γονέων και αφετέρου της κυοφόρου καθώς και του συζύγου της (αν είναι έγγαμη). Επιτρέπεται βέβαια η κάλυψη των εξόδων της κυοφόρου τα οποία μπορεί να σχετίζονται με ιατρική, νομική και ψυχολογική φροντίδα της παρένθετης μητέρας.
6 Η αιτούσα ή η κυοφόρος να κατοικούν στην Ελλάδα
7 Αίτηση για παροχή δικαστικής άδειας της κοινωνικής μητέρας στο Μονομελές Πρωτοδικείο της συνήθους διαμονής της αιτούσας ή της κυοφόρου με τη διαδικασία της εκούσια δικαιοδοσίας.

Σήμερα που το «παραδοσιακό» πρότυπο της οικογένειας έχει υποχωρήσει μπρος στο «σύγχρονο» και πιο δημοκρατικό πρότυπο, οι αλλαγές στις δομές και τις λειτουργίες της ελληνικής οικογένειας δεν είναι τίποτε άλλο από απορρεία των αλλαγών στο φυσικό – κοινωνικό περιβάλλον, στην οικονομία, στην επιστήμη και στην τεχνολογία, οι οποίες συμπαρασύρουν όλους τους κοινωνικούς θεσμούς σε μια «ανανέωση» και «αλληλεπίδραση» από την διεθνή πολιτισμική ποικιλία. Ας μην ξεχνάμε ότι βασικό χαρακτηριστικό των κοινωνιών είναι η μεγάλη πολιτισμική ποικιλία στις αξίες, τις πεποιθήσεις στους κανόνες και στους θεσμούς.
Οφείλουμε να μη μας ξενίζει και να μας προδιαθέτει αρνητικά η ποικιλία στους πολιτισμούς των διαφορών κοινωνιών. Να μην θεωρούμε το διαφορετικό ως παράξενο, παράλογο, επικίνδυνο ή κατώτερο από το δικό μας.

Να μην βλέπουμε τον κόσμο εθνοκεντρικά και να κρίνουμε τους άλλους με τα κριτήρια της δικής μας κοινωνίας.

Να κατανοούμε τα ήθη, τον πολιτισμό, τις αλλαγές των άλλων κοινωνιών χωρίς απαραίτητα αυτό να σημαίνει άκριτη αποδοχή όλων των αξιών και πρακτικών τους.

Σημαντικό ρόλο στην υιοθέτηση, στην αποδοχή και κατανόηση πρωτοποριακών καινοτομιών που έχουν μονοθετικά μόνο θετικά αποτελέσματα, όπως ο θεσμός της παρένθετης μητρότητας παίζουν, η οικογένεια, η εκπαίδευση, η θρησκεία, η πολιτεία και η οικονομία της χώρας.

Κατά συνέπεια ας «επιτρέψουμε» στις εν δυνάμει μητέρες να αποκτήσουν το θείο δώρο, ενός παιδιού ακόμη και με αυτόν τον τρόπο και να μην ξεχνάμε πως ότι η φύση χάρισε απλόχερα σε κάποιες από εμάς είναι πολύ εγωιστικό να το στερηθούν οι υπόλοιπες «φυλακισμένες» σε μια κοινωνική προκατάληψη.